Spółki na Litwie

Rejestracja w Rejestrze Osób Prawnych stanowiącym odpowiednik polskiego Krajowego Rejestru Sądowego jest podstawa rozpoczęcie działalności gospodarczej na Litwie. Wpis do rejestru podlega opłacie w wysokości 300 litów.

Zagraniczni inwestorzy będący osobami prawnymi zobowiązani są do przedstawienia potwierdzonej notarialnie kopii wpisu do rejestru handlowego w swoim kraju oraz dokumentu potwierdzającego decyzję organów zarządzających przedsiębiorstwem o zamiarze inwestowania na Litwie (wymóg ten nie dotyczy osób fizycznych).

Do rejestracji konieczne jest także przedstawienie następujących dokumentów:

W przypadku rejestracji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością należy przedstawić:

  • umowę spółki lub akt założycielski, gdy spółkę powołuje jedna osoba (oryginał lub kopia potwierdzone notarialnie),
  • statut spółki,
  • protokół z posiedzenia założycielskiego (wraz z załącznikami) lub pisemną decyzję jedynego założyciela (oryginał lub kopia potwierdzona notarialnie),
  • oświadczenie jednego z litewskich banków potwierdzające wpłatę kapitału początkowego spółki;

W wypadku rejestracji spółki jawnej lub komandytowej należy przedstawić umowę o utworzeniu spółki i prowadzeniu wspólnej działalności, podpisaną przez każdego właściciela i potwierdzoną notarialnie;

Przy rejestracji działalności gospodarczej wymagane są także następujące dokumenty:

  • wniosek rejestracyjny,
  • pozwolenie właściciela lokalu, w którym ma działać firma, na jej zarejestrowanie w tym lokalu (pozwolenie wydane przez osobę prawną powinno być podpisane przez osobę zarządzającą oraz opieczętowane, a wydane przez osobę fizyczną - potwierdzone notarialnie), wraz z aktem własności lokalu; gdy lokal jest własnością rejestrującej się firmy, należy przedstawić jedynie potwierdzoną kopię aktu własności,
  • zaświadczenie o wpłaceniu opłaty rejestracyjnej.

W wypadku zamiaru podjęcia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług bankowych, ubezpieczeniowych, działalności farmaceutycznej, konieczne jest także przedstawienie dodatkowych dokumentów w postaci koncesji, zezwoleń. Przedstawienie koncesji, zezwoleń jest wymagane także w przypadku planowania podjęcia działalności na terenie wolnej strefy ekonomicznej.

Kolejnym krokiem jest rejestracja spółki w Państwowej Inspekcji Podatkowej i Państwowym Systemie Opieki Społecznej.

Ostatnim etapem rozpoczęcia działalności gospodarczej na Litwie jest otworzenie konta bankowego.

Dopuszczalne formy prowadzenia działalności gospodarczej:

  • Spółki z o.o. (updaroji akcie bendrove) – Minimalny kapitał zakładowy dla spółki prywatnej jest to 10 tys. litów (ok. 2,9 tys. euro), z czego 2,45 tys. litów trzeba wpłacić w gotówce, pozostałą kwotę można zaś wnieść w formie aportu rzeczowego. Prywatna spółka z o.o. nie może mieć więcej niż 250 udziałowców, ale zarówno publiczne, jak i prywatne spółki z o.o. mogą mieć tylko jednego udziałowca;
  • Spółki akcyjne (akcie bendrove) - Kapitał założycielski spółki akcyjnej nie może być mniejszy niż 150 tys. LTL;
  • Spółki komandytowe (komanditine udine bendrija) - Taka spółka także powstaje na podstawie umowy, jest podmiotem gospodarczym, w którego skład wchodzi jeden lub większa liczba komplementariuszy oraz jeden lub kilku komandytariuszy. Komplementariusze ponoszą pełną odpowiedzialność za zobowiązania firmy, natomiast komandytariusze odpowiadają za nie jedynie do wysokości kapitałów wniesionych do spółki. Komplementariusz jest współudziałowcem czynnym i ma prawo do działania w imieniu spółki. Natomiast komandytariusz to udziałowiec bierny, który na bieżąco nie działa, a jedynie służy spółce swoim kapitałem, odnosząc z tego tytułu odpowiednie korzyści finansowe;
  • Spółki jawne (tikorji udine bendrija) – Taka spółka jest osobą prawną. Powstaje na mocy umowy zawartej między kilkoma osobami fizycznymi bądź prawnymi. Jej współwłaściciele odpowiadają solidarnie za wszelkie zobowiązania wynikające z działalności gospodarczej podejmowanej w ramach spółki. Jeżeli jej kapitał nie wystarcza na pokrycie zobowiązań, współwłaściciele odpowiadają za nie solidarnie własnym majątkiem;

Przedsiębiorstwo indywidualne (personaline amone) – Taka działalność prowadzona jest przez jedną osobę fizyczną. Właściciel firmy ponosi pełną odpowiedzialność za jej zobowiązania i odpowiada całym swoim majątkiem. Nazwa takiego przedsiębiorstwa musi zawierać imię i nazwisko właściciela.

Filia przedsiębiorstwa zagranicznego(oddział) z siedzibą na Litwie - może prowadzić działalność komercyjno-gospodarczą, zawierać kontrakty oraz brać na siebie zobowiązania tylko na podstawie pełnomocnictw udzielonych jej przez przedsiębiorstwo-założyciela. Za zobowiązania filii przedsiębiorstwo zagraniczne odpowiada całym swoim majątkiem. Filia nie posiada osobowości prawnej. Działalność filii organizuje i realizuje kierownik filii przedsiębiorstwa zagranicznego, który nabywa prawo do jej reprezentowania w kontaktach z osobami trzecimi dopiero po zarejestrowaniu.

Za filie spółek zagranicznych przyjmuje się:

  • filie spółek założonych w państwach członkowskich Unii Europejskiej;
  • filie spółek założonych w państwach wskazanych w artykule 77 oraz punkcie 8 Aneksu XXII do Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
  • filie osób prawnych o formach prawnych zbliżonych do form prawnych spółek, powołanych w innych państwach nie wskazanych w powyższych punktach.

Przedstawicielstwo przedsiębiorstwa zagranicznego nie może prowadzić działalności komercyjno-gospodarczej. Przedsiębiorstwo zagraniczne za zobowiązania swego przedstawicielstwa odpowiada całym swoim majątkiem. Przedstawicielstwo nie posiada osobowości prawnej. Przedstawicielstwo przedsiębiorstwa zagranicznego może zawierać kontrakty w imieniu swego przedsiębiorstwa – założyciela wyłącznie na zaspokojenie własnych potrzeb zgodnie z udzielonym pełnomocnictwem. Operacje eksportu – importu mogą być dokonywane tylko pomiędzy przedstawicielstwem przedsiębiorstwa państwa obcego i przedsiębiorstwa, które je założyło lub zagranicznym podmiotem gospodarczym upoważnionym przez to przedsiębiorstwo. Po zarejestrowaniu przedsiębiorstwa organizowanie działalności spoczywa na kierowniku przedstawicielstwa. Prawo reprezentowania przedstawicielstwa w kontaktach z osobami trzecimi otrzymuje po zarejestrowaniu przedstawicielstwa. Pełnomocnictwa udzielone kierownikowi filii lub przedstawicielstwa przedsiębiorstwa zagranicznego nie mogą być sprzeczne z ustawodawstwem litewskim.

Inwestor decyduje w jakiej formie organizacyjnej będzie prowadzona działalność, co jest uwarunkowane głównie zakresem i skalą planowanej przez niego działalności.

Inwestor zagraniczny (osoba fizyczna lub prawna) w każdym przypadku jest jedynym właścicielem kapitału zakładowego przedsiębiorstwa, odpowiada za jego działalność, opracowuje statut i inne dokumenty oraz prowadzi działalność samodzielną, zgodną z ustawodawstwem litewskim.

Forma prawna przedsiębiorstwa oraz statut okreslają system zarządzania firmą. Konkretny wariant zarządzania wybierają założyciele.

Przedsiębiorstwo może rozpocząć swoją działalność dopiero z dniem wpisania do Rejestru Przedsiębiorstw Republiki Litewskiej – do tego momentu nie ma prawa prowadzić działalności komercyjno-gospodarczej.

Stawki podstawowych podatków:

Podatek od wartości dodanej (VAT), (PVM) jest uregulowany Ustawą o Podatku od Wartości Dodanej (Pridetines vertes mokesčio istatymas) z dn. 1 lipca 2002 r. Nr IX-751 (ze zm.), Valstybes žinios 2002 Nr 35-1271, zgodnie z 6 Dyrektywą Rady Europy:

  • Podstawowa stawka wynosi 18 %;
  • Ulgowa, 5-proc., jest stosowana m.in. dla: przewozów pasażerskich, książek, gazet, czasopism, leków, usług hotelowych, ekologicznie czystych artykułów spożywczych, ogrzewania;
  • Stawka 0 proc. odnosi się do eksportu towarów i usług.
  • Podmioty posiadające prowadzące działalność gospodarczą i siedzibę na terytorium Litwy są zwolnione z VAT i jednocześnie z obowiązku rejestracji, jeśli obrót za ostatnie 12 miesięcy nie przekroczył 100 tys. Litów.
  • Wysokość progu 100 tys. Litów nie ma zastosowania do podatników nieposiadających siedziby na terytorium Litwy, którzy mają obowiązek zarejestrowania się jako podatnicy VAT niezależnie od wartości czynności opodatkowanych na Litwie.

Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT). Regulowany jest przez Ustawę o Podatku od Zysku (Pelno mokesčio istatymas) z dn. 5 lipca 2005 roku Nr X-327 Valstybes žinios 2005 Nr 88-3292.

  • 15% - płacony przez indywidualnych przedsiębiorców od zysku netto (po zapłaceniu podatku od podmiotów gospodarczych) oraz spółki jawne i komandytowe, których średni dochód roczny nie przekracza 1 mln Litów i średnio zatrudniają nie więcej niż dziesięciu pracowników w roku, mają one ponadto prawo do stawki zerowej do kwoty 25 tys. Litów;
  • 13% - Dla zatrudniających do 10 osób i obrocie do 500 tyś. Litów, a także przedsiębiorstwo może skorzystać z tzw. "ulgi amortyzacyjnej", polegającej na możliwości zaliczenia inwestycji od razu w koszty bez limitów. Dla małych przedsiębiorstw nieopodatkowane minimum wynosi 25 tys. Litów.

Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT). Regulowany przez Ustawę o Podatku Dochodowym od Ludności (Gyventoju pajamu mokesčio istatymas) z dnia 2 lipca 2002 r. Nr IX-1007 (z późn. zm.), Valstybes žinios 2002 Nr 73-3085.Poprawka została przyjęta 7 czerwca 2005 roku (Nr X-235, Valstybes žinios 2005 Nr 76-2743):

  • 24% - podatek liniowy.

Inne obciążenia podatkowe:

  • Przedsiębiorca działający na Litwie jest obowiązany płacić podatekod dzierżawionych gruntów, stawka podatku wynosi 6 proc. wartości ziemi.
  • Na Litwie obowiązuje także podatek od nieruchomości. Jest on podatkiem lokalnym, samorządy mogą obniżyć jego stawki, ale nie więcej niż o połowę. Jeżeli nieruchomość jest wykorzystywana do działalności statutowej firmy stawka podatku od nieruchomości wynosi 1 proc., w wypadku działalności wykraczającej poza cele statutowe stawka wynosi 5 proc.
  • Podatek od zanieczyszczeń jest płacony przez przedsiębiorstwa, które emitują substancje szkodliwe dla środowiska. Stawki są zróżnicowane w zależności od rejonu kraju oraz wielkości i rodzaju zanieczyszczeń;
  • Podatki o charakterze ekologicznym płacone są za korzystanie z zasobów naturalnych (zależą od ilości wydobytych surowców) oraz za korzystanie z państwowych zasobów ropy i gazu ziemnego (stawka wynosi 20 proc. wartości wydobytych zasobów);
  • 10 % podatek jest płacony od:
  • pożyczek;
  • tantiem;
  • know-how;
  • sprzedaży i wynajmu nieruchomości położonej na Litwie;
  • odsetek;
  • odszkodowań za naruszenie praw autorskich.
  • 15 % podatek od dywidendy.

Umowy w zakresie podwójnego opodatkowania:

Litwa podobnie jak wszystkie państwa odzyskujące niepodległość po 1990 roku zawarła liczne umowy w sprawie eliminacji podwójnego opodatkowania. Umowy te są oparte na wzorcu opracowanym przez OEDC.

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Warszawie dnia 20 stycznia 1994 r. z dnia 20 stycznia 1994 r. (Dz.U. 1995 Nr 51, poz. 277).

Status gospodarczy:

W ostatnich latach wskaźniki tempa wzrostu gospodarczego na Litwie potwierdzają utrzymującą się dobrą kondycję gospodarki litewskiej. Litwa potrafiła utrzymać wysoki wzrost PKB, dobrą dynamikę eksportu (chociaż saldo obrotów jest nadal ujemne), przyciągnąć więcej inwestycji zagranicznych, zmniejszyć bezrobocie, a poprzez poprawę sytuacji na rynku wewnętrznym – osiągnąć znaczny wzrost konsumpcji

Na Litwie znajdują się dwie specjalne strefy ekonomiczne: Kownie i Kłajpedzie.

Inwestorzy zagraniczni, inwestujący w tych strefach ekonomicznych, w przypadku inwestycji powyżej 1 mln euro mogą skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego przez pierwsze 6 lat działalności oraz z 50-proc. ulgi podatkowej przez kolejne 10 lat działalności. Natomiast jeśli inwestycja ma wartość poniżej 1 mln euro, to inwestor może skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego o 80 proc. przez pierwsze 5 lat działalności oraz 50 proc. ulgi podatkowej przez kolejne 5 lat działalności. Ponadto nie podlega opodatkowaniu ta część zysku, która przeznaczona jest na nabycie niezbędnych środków podstawowych, na inwestycje, badania oraz wdrażanie nowych technologii. Nie są także opodatkowane dywidendy. Przedsiębiorstwa za dzierżawę ziemi płacą zmniejszony podatek o 50 proc.

Nabywanie nieruchomości:

Zagraniczny przedsiębiorca może kupić na Litwie jedynie budynki związane z zakładaną tam działalnością produkcyjną. Ziemia może być wyłącznie przedmiotem wieczystej dzierżawy, która trwa maksymalnie 99 lat i to nawet wtedy, gdy ma być ona w wykorzystywana na potrzeby firmy. W żadnym natomiast wypadku cudzoziemcy nie mogą nabywać na Litwie nieruchomości rolnych.

Eksport

Eksportowane towary należy zgłosić służbom celnym wraz z następującymi dokumentami:

  • zezwoleniem lub koncesją na eksport (jeśli są wymagane),
  • tzw. certyfikatem pochodzenia (jeśli preferencyjne cła obejmują towary eksportowane),
  • certyfikatami: fitosanitarnym, weterynaryjnym, zdrowia i jakości (jeśli są wymagane),
  • deklaracją celną (jeśli konieczne jest naliczenie cła i podatku eksportowego),
  • fakturą zakupu towaru,
  • dokumentem transportowym (może to być: dowód załadunku, list przewozowy, karnet TIR),
  • dokumentami potwierdzającymi uiszczenie wszelkich należności celno-podatkowych i opłat

Podstawa prawna

Kodeks Cywilny (Nr VIII-1864 z dn. 18.07.2000 r. z późn. zm., Dz.U. 2000 Nr 74-2262). Kodeks Cywilny obejmuje regulacje systemowe stosunków cywilnoprawnych;

Ustawa Republiki Litewskiej o rejestrze osób prawnych (Juridiniu asmenu registro istatymas, Nr IX-368 z dn. 12.06.2001 r. z późn. zm., Valstybes žinios 2001 Nr 55-1940);

Ustawa Republiki Litewskiej o spółkach akcyjnych (Akciniu bendroviu istatymas, Nr IX-1889 z dn. 11.12.2003 r., Valstybes žinios 2003 Nr 123-5574);

Ustawa Republiki Litewskiej o spółkach gospodarczych (Ukiniu bendriju istatymas, Nr IX-1804 z dn. 06.11.2003 r., Valstybes žinios 2003 Nr 122-4990).


  Kancelaria Radcy Prawnego Piotr Kaczmarek ul. Szamarzewskiego 23/5 60-514 Poznan biuro@radcakaczmarek.pl